ጎርፍ ለወጪ ንግድ በደረሰ ልማት ላይ ጉዳት አደረሰ Featured

13 Apr 2018

አዲስ አበባ፡- በኦሮሚያ ክልል ምሥራቅ ሸዋ በሊበን ጩቃላ ወረዳ ሊበን ጋዱላ ቀበሌ መጋቢት 29ቀን 2010ዓ.ም ሌሊት የደረሰው የጎርፍ አደጋ በ25 ሄክታር ማሣ ላይ የለማና ከ550ሺ ዶላር በላይ ገቢ የሚያስገኝ ለወጪ ንግድ የደረሰ የተለያየ ዝርያ ያለው የፋሶሊያ ምርት በጎርፍ አደጋ ሙሉ ለሙሉ መውደሙን የኢትዮ ፍሎራ ድርጅት ባለቤት ገለጹ፡፡

የድርጅቱ ባለቤት አቶ ፀጋዬ አበበ አደጋው የተከሰተው እርሻው በሚገኝበት ቦታ በዘነበ ዝናብ ሳይሆን፣ ከአምቦ፣ በቾና ሆለታ ከፍታማ ቦታዎች ወይም ጩቃላ ተራራ ተብሎ በሚጠራ አካባቢ የተከሰተ ጎርፍ የእርሻ ማሳውን ሰብሮ በመግባቱ መሆኑን አስረድተዋል፡፡
አቶ ፀጋዬ ድርጅቱ ለጎርፍ መከላከያ ከሰራው አራት ሜትር ከፍታ በላይ ሰብሮ ወደማሳው የገባው ጎርፍ እየለማ ካለው 70 ሄክታር ማሣ ውስጥ 25ሄክታሩን ሙሉ ለሙሉ ያወደመው መሆኑን ገልፀው፤ ከማሳው ላይ በየሳምንቱ እስከ መቶ ሺ ኪሎግራም ትኩስ ምርት ወደውጭ ለመላክ በዝግጅት ላይ እንደነበር፤ ለብልሽት የተዳረገው ምርትም ከ550ሺ ዶላር በላይ እንደሚገመትና በአሁኑ ጊዜ ጎርፉ ቢቆምም ይዞት የመጣው ደለል በማሳው ላይ መተኛቱን አመልክተዋል፡፡
በአካባቢው የጎርፍ አደጋ ሲከሰት የመጀመሪያ እንዳልሆነና የአሁኑን ለየት የሚያደርገው በማይጠበቅ በት ወቅት መሆኑን የገለፁት አቶ ፀጋዬ፤ በ2009 ዓ.ም. ጳጉሜ ወር ላይ የእርሳቸውንና ሉላ ፍሩት የተባለውን ድርጅት ጨምሮ በአንድ መቶ ሄክታር ላይ የለማውን የወጪ ንግድ አትክልት ሙሉ ለሙሉ ማውደሙን ተናግረዋል፡፡
ቦታውን ለአትክልት ምርት ከመንግሥት በኢንቨስ ትመንት ሲወስዱ የጎርፍ መከላከያ እንደሚሰራላቸው ቃል እንደተገባላቸውና የመከላከያውን ሥራ ለመስራት ጅምር እንቅስቃሴ ቢኖርም እርሻቸውን ከአደጋ መታደግ እንዳልተቻለ፣ የአዋሽ ወንዝ በደለል በመሞላቱ ጎርፍ የመከላከል አቅም እንደሌለውና ድርጅታቸው ጎርፉን ለመከላከል የራሱን ጥረት ቢያደርግም በድርጅቱ አቅም መፍትሄ ማምጣት እንደማይታሰብ አክለው ገልጸዋል፡፡
የጎርፍ አደጋው በተከሰተበት ቦታ ተገኝተው ችግሩን ያዩት የኢትዮጵያ ሆርቲካልቸርና ግብርና ኢንቨስትመንት ባለሥልጣን ምክትል ዋና ሥራ አስፈጻሚ ዶክተር አዱኛ ደበላ እንደገለፁት፣ የጎርፍ አደጋው ጉዳት ያስከተለው ክረምቱ ከመድረሱ በፊት ከወዲሁ መፍትሄ ለመስጠት ከኦሮሚያ መስኖ ልማት ኤጀንሲና ከሚመለከታቸው ባለድርሻ አካላት ጋር የምክክር ቀጠሮ ይዘው ባለቡት ወቅት ነው፡፡
ዶክተር አዱኛ ደበላ አደጋው በዚህ ወቅት የጠበቁት እንዳልሆነና በአዋሽ ተፋሰስ ላይ ዘላቂ መፍትሄ እንደሚያስፈልግ መግባባት ላይ መደረሱን፣ በዕቅድ እየተሰራ መሆኑንም አመልክተዋል፡፡
የአዋሽ ተፋሰስ ባለሥልጣን ዋና ዳይሬክተር አቶ ጌታቸው ግዛው የጎርፍ አደጋውን አሳሳቢነት ሲገልፁ፡- አምና ከፍተኛ በሚባል ደረጃ የጎርፍ አደጋው በአትክልት ልማት ላይ ጉዳት አድርሷል፡፡ ችግሩን በጊዜያዊነት ለመከላከል ውሃው ወደ ውስጥ እንዲሰርግና ባለበት እንዲቆይ የአፈርና ውሃ ጥበቃ ሥራ እየተሰራ መሆኑን ተናግረዋል፡፡
ውሃ ስጋት መሆን የለበትም ያሉት አቶ ጌታቸው፣ ውሃ በሀብትነት ጥቅም ላይ የሚውልበት ዝርዝር ጥናት የያዘ የተቀናጀ የጎርፍ መከላከል ጥናት በአማካሪ ድርጅቶች በመከናወን ላይ ይገኛል፡፡ ከቆቃ በላይ የአዋሽ ወንዝን ተከትለው የሚገኙ ወረዳዎችን ባማከለ የሚካሄደው ጥናት ዘላቂ መፍትሄ እንደሚያስገኝ፣ አሁን የደረሰውን አደጋ ከሚመለከታቸው አካላት ጋር በመሆን የአጭር ጊዜ መፍትሄ እንደሚወሰዱም ገልጸዋል፡፡
የችግሩ አሳሳቢነት እየታወቀ አፋጣኝ መፍትሄ ያልተሰጠበትን ምክንያት አቶ ጌታቸው ሲያብራሩ ተፋሰሱ ሰፊ እንደሆነና ባለው የበጀት አቅም ሁሉንም ማዳረስ እንደማይቻል፣ ቅድሚያ በሚሰጣቸው አካባቢዎች ላይ ትኩረት ተሰጠቶ በመሰራት ላይ በመሆኑ መዘግየቶች መከሰታቸውን ጠቅሰዋል፡፡
የኢትዮጵያ ብሔራዊ ሚቲዎሮሎጂ ኤጀንሲ ምክትል ዳይሬክተር አቶ ዱላ ሻንቆ የጎርፍ አደጋን ቅፅበታዊ ዝናብ የጎርፍ አደጋ ያስከትላል፡፡ለአጭር ሰዓት የዘነበ ዝናብ ፍጥነቱም አጭር ይሆናል፡፡ ችግሩ የደረሰበት አካባቢም ከዚህ ጋር በተያያዘ የተፈጠረ ነው፡፡ የጎርፍ ተጋላጭ አካባቢዎች ያልተቋረጠ ዝግጅት ማድረግ እንዳለባቸውና ኤጀንሲው በየጊዜው የሚሰጠውን መረጃም መከታተል እንደሚጠበ ቅባቸው አስገንዝበ ዋል፡፡

ለምለም መንግሥቱ

ማህበራዊ ድረገፃችንን ይጎብኙ

 

የጎብኝዎች ብዛት

0002829508
TodayToday1138
YesterdayYesterday1980
This_WeekThis_Week7228
This_MonthThis_Month29688
All_DaysAll_Days2829508

       በኢትዮጵያ ውስጥ የተገነባው የመጀመሪያው ኦፐሬቲንግ ሲስተም ኢትዮኑክስ ስርጭት ላለፉት 8 ዓመታት (1999-2007 ..) በኢትዮጵያ ፕሬስ ድርጅት፣ በኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት ላለፍት 2 ዓመታት እንዲሁም በኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን ወርሃዊ ጋዜጣ ላይ ላለፈው 1 ዓመት በተግባር ተሞክሮ ሥራ ላይ ውሏል። ይህ ድረገጽ በኢትዮኑክስ ኦፐሬቲንግ ሲስተም ላይ ተገንብቶ የሚሰራ ነው።